Color Doppler i Power Doppler – opis metody

 

Większość aparatów USG ma możliwość oznaczenia szybkości przepływu krwi przy pomocy zjawiska Dopplera. W obrazie badanych struktur (przedstawianych zazwyczaj w skali szarości) obszarom przepływu krwi odpowiadają obszary zaznaczone kolorem (barwa koloru zależy od kierunku i szybkości) – stąd nazwa metody Color Doppler.

Jej rozwinięciem jest metoda Power Doppler (Doppler mocy) gdzie jasność koloru zależy nie od szybkości przepływu, ale od “mocy przepływu” – wielkości fizycznej, na którą ma wpływ objętość przepływu w stosunku do badanej powierzchni i czasu.

Power-Doppler

Powyżej obraz prawidłowego płata tarczycy. W ramce obszar obrazowanie Power Doppler. Kolorowy obszar w lewym boku ramki to fragment naczynia szyjnego, obszar w dole ramki to artefakty związane z ruchami. Drobne kolorowe plamki w obrysie płata tarczycy odzwierciedlają drobne naczynia wewnątrztarczycowe.

Do obrazowania zaburzeń tarczycy w założeniach bardziej przydatna jest metoda Power Doppler – ujawnia wielokierunkowe przepływy w drobnych naczyniach. Może ona dać informacje o wzmożeniu przepływu – w całym miąższu tarczycy czy jego fragmentach, lub też w “podejrzanych” zmianach ogniskowych.

Wzmożenie przepływu miąższu tarczycy

 

Uogólnione wzmożenie przepływu zazwyczaj jest objawem zmian zapalnych w tarczycy, jak na zdjęciu poniżej. Inny przykład zastosowania metody Power Doppler w ocenie aktywności procesu zapalnego choroby Graves-Basedowa przedstawiono w rozdziale o zapaleniach tarczycy.

Power-doppler-Hashimoto

Obraz tarczycy pacjentki z przewlekłym zapaleniem tarczycy typu Hashimoto. Intensywne wzmożenie przepływu w miąższu tarczycy ujawnia aktywny proces zapalny.

Wzmożenie przepływu w zmianach ogniskowych (guzkach)

 

Znaczenie zjawiska wzmożonego przepływu w zmianach ogniskowych tarczycy jest przedmiotem ożywionych dyskusji. Teoretycznie zmiany złośliwe powinny mieć wzmożony przepływ, zwłaszcza w centralnej części zmiany, (wzmożony przepływ obwodowo nie budzi niepokoju). W rzeczywistości, w niewyselekcjonowanym materiale większość zmian o wyraźnie wzmożonym przepływie nie jest złośliwa.

Wzmożony przepływ łagodna.jpg

Zmiana o znacznie wzmożonym przepływie, w dwóch biopsjach obraz zmiany łagodnej.

Korelację ze wzmożeniem przepływu wykazują raki rdzeniaste tarczycy (rzadki rodzaj nowotworu), natomiast najczęstsze zmiany złośliwe, jakimi są zróżnicowane raki tarczycy, zazwyczaj nie posiadają tej cechy, co pokazano poniżej.

Power-doppler-guzek

Ognisko raka brodawkowego w zapalnie zmienionym płacie tarczycy, potwierdzone ponad wszelką wątpliwość w biopsji i preparacie pooperacyjnym, tu wyróżnia się zmniejszonym przepływem w stosunku do otaczającego miąższu.

Na dzień dzisiejszy coraz bardziej utrwala się pogląd, że metoda ta ma ograniczone znaczenie w selekcjonowaniu zmian złośliwych.

Power-doppler-guzek

Strefa wzmożonego przepływu w drobnej zmianie ogniskowej tarczycy, uwidoczniona w dużym powiększeniu (aparat GE Logiq e v. BT12) Taki obraz może budzić niepotrzebne emocje i rozbieżności w formułowaniu zaleceń.

Ograniczenia metody (uwaga, ważne!)

 

Obrazowanie przy pomocy Color czy Power Doppler jest niestety metodą zawodną, ze względu na ich ograniczenia fizyczne. Identyczny obraz jak rzeczywiste strefy wzmożonego przepływu dają szumy akustyczne czy artefakty ruchowe. Zwiększając wzmocnienie (gain) sygnału możemy pomylić powyższe zakłócenia ze zmianami chorobowymi, zmniejszając wzmocnienie ryzykujemy nieujawnienie patologicznych zmian.

Jakie zatem wzmocnienie zastosować? Domyślne ustawienia aparatu? Ale przenikalność akustyczna każdego osobnika  jest nieco inna, po to umożliwia się korektę wzmocnienia, aby uniknąć błędów. Na dodatek każdy typ aparatu nieco inaczej reaguje na korektę wzmocnienia.

Radą na to jest doświadczenie operatora i jego “wczucie” się w aparat – obserwując obrazy prawidłowe i nieprawidłowe, konfrontując z danymi klinicznymi – nabywa się umiejętność korekty wzmocnienia (niekiedy innych programowalnych parametrów) aby nie “zaszumić” obrazu.