Struktura anatomiczna: Tarczyca

Ten problem należy podzielić na dwie grupy:

  • Nadczynność tarczycy wywołana przez działanie łożyskowego hormonu HCG - tzw. "tyreotoksykoza ciężarnych"
  • "prawdziwa" nadczynność wywołana chorobami tarczycy

Co do pierwszej - HCG jest hormonem wydzielanym przez łożysko. W dużych stężeniach ma nieco działania podobnego do TSH - pobudzającego tarczycę do wydzielania hormonów. Stąd u niektórych ciężarnych dyskretne objawy nadczynności tarczycy i niski poziom TSH. Taki stan zdarza się zwłasza w pierwszej ciąży i i współistnieje z tzw. niepowściągliwymi wymiotami ciężarnych. Dlaczego tak się zdarza? Jest kilka przekonywujących teorii, które nawzajem sobie przeczą, dlatego wstrzymam się z ich prezentacją.

Leczenia tyreotoksykoza ciężarnych zazwyczaj nie wymaga - sama ustępuje.

Co do "prawdziwej" nadczynności tarczycy - wywołanej chorobą tarczycy. Niestety jest ona przyczyną zwiększonej częstości poronień, dlatego musimy być "bardziej papiescy niż papież" i zaostrzyć wskazania do leczenia. Leczy się nie tylko jawną klinicznie nadczynność, ale także utajoną.

Skąd wiemy czy to jest "prawdziwa" nadczynność a nie tyreotoksykoza ciężarnych? Najlepiej zrobić USG (jak wiadomo nie ma przeciwwskazań w ciąży) i potwierdzić lub wykluczyć chorobę tarczycy, warto także pomóc sobie badaniem przeciwciał TRAb.

Do leczenia w pierwszym trymestrze ciąży stosujemy lek o nazwie Propycil (Thyrosan) w najmniejszych możliwych dawkach. Ten lek ma zdaje się mniej działania toksycznego na płód (za to więcej na matkę) niż jego konkurent Metizol (Thyrozol). Badania epidemiologiczne dowodzą, iż nieleczenie jest znacznie groźniejsze niż toksyczne działanie leku, o ile ten stosowany jest we właściwych dawkach. Dobór dawki to bardziej sprawa doświadczenia i "wyczucia" (psycholog powiedziałby - wielu nieuświadomionych czynników) niż ścisłych schematów.

W drugim i trzecim trymestrze ciąży zaleca się obecnie powrót do leczenia metizolem - ryzyko wywołania wad wrodzonych płodu wtedy jest już mniejsze, a metizol jest bezpieczniejszy dla matki.

Jeżeli przyczyną nadczynności jest zapalenie Graves-Basedowa - po osiągnięciu prawidłowego TSH odstawiamy lek. Wykorzystujemy tu tajemnicze do dzisiaj zjawisko zmniejszenia nasilenia chorób zapalnych tarczycy w ciaży co ma związek z tolerancją płodu (w końcu obcej dla matki tkanki).

Jeżeli przyczyną są guzki toksyczne (nadczynne) lepiej utrzymać lek do końca ciąży.

W skrajnych przypadkach (duże guzki, nietolerancja leku) można operować taczycę najlepiej w II trymestrze.

Poród

Przy prawidłowo leczonej nadczynności bez dodatkowych zaleceń

Kontrola poporodowa:

Obowiązuje zarówno u matki (może dojść do nasilenia choroby Graves - Basedowa) jak i dziecka (matka może "przekazać" przeciwciała i u dziecka rozwija się na krótko nadczynność). Tutaj prowadzący endokrynolog formułuje zalecenia w zależności od nasilenia choroby.

Karmienie:

Przy umiarkowanej dawce leku można karmić