Hashimoto ciąg dalszy

Coś więcej o chorobie Hashimoto:

W odpowiedzi na pytania i skargi związane ze zbytnią lakonicznością (według niektórych) rozdziału o zapaleniach tarczycy, chorobach Hashimoto i Graves-Basedowa - postanowiłem jeszcze coś więcej napisać

Co to właściwie jest Hashimoto?

Choroba Hashimoto to choroba autoimmunologiczna - związana z zaburzeniami układu odpornościowego. W uproszczeniu - układ odpornościowy zamiast bronić organizmu przed infekcjami - wytwarza stan zapalny we własnych tkankach. Przyczyny w większości nie są całkowicie wyjaśnione - na pewno predyspozycja genetyczna, czynnikiem wyzwalającym (ale nie przyczyną) mogą być stresy. Jak dotąd nie potwierdzono wpływu infekcji (wirusów). Choroby autoimmunologiczne to cała grupa chorób - np. bielactwo, łysienie plackowate, celiakia, reumatoidalne zapalenia stawów (RZS), choroba Addisona-Biermera (czyli zapalenie śluzówki żołądka z anemią wynikającą z niedoboru witaminy B12) i inna choroba tarczycy - choroba Graves-Basedowa. Istnieje tendencja do wspólnego występowania tych chorób - ale:

  • zachorowanie na jedną nie przesądza o zachorowaniu na drugą
  • leczenie jednej (poza oczywiście ogólna poprawa zdrowia) zazwyczaj nie zapobiega zachorowaniu na drugą.

Istotą Hashimoto jest przewlekły stan zapalny tarczycy - tzw limfocytowe zapalenie tarczycy. Proces ten może (ale nie musi) doprowadzić do niedoczynności tarczycy co niekiedy jest poprzedzone Hashitoxicosis - czyli etapem nadczynności tarczycy (patrz odpowiednie rozdziały). Rozpoznanie ze 100% pewnością może być postawione po badaniu tarczycy wyciętej operacyjnie lub pośmiertnie. Ale na szczęście nie trzeba nikogo operować (ani oczywiście uśmiercać) aby rozpoznać Hashimoto.

Rozpoznanie Hashimoto

Istnieją objawy pośrednie umożliwiające rozpoznanie choroby:

  • Hypoechogeniczny miąższ w USG
  • podwyższony poziom przeciwciał aTPO (ale na prawdę podwyższony - czyli co najmniej 500 - niższe miano jest nieswoiste i może występować w innych chorobach)
  • no i laboratoryjne cechy niedoczynności czy nadczynności tarczycy - najbardziej czułe badanie to TSH
  • Jeżeli obraz choroby jest typowy (np USG + niedoczynność z TSH 40) etap przeciwciał można pominąć - nic nowego nie wniosą

Jeszcze raz podkreślam, że przy samych nieco podwyższonych przeciwciałach rozpoznanie jest niepewne. Stąd często rozbieżności wśród lekarzy, gdy pokazujemy im wynik aTPo 150.

Dla rozpoznania choroby Hashimoto znaczenie ma wysokie miano przeciwciał, ale jak najbardziej zdarzają się osoby z tą chorobą i niskim mianem. Zdarza się to przy niewielkim nasileniu procesu zapalnego albo w końcowym stadium, gdzie tkanka tarczycowa uległa już zniszczeniu i proces zapalny wygasa.

Wielu pacjentów obserwuje zmieniające czy zmniejszające się miano przeciwciał i bierze to za efekt jakowegoś leczenia, co nie jest prawdą - zazwyczaj zmiana miana przeciwciał jest efektem naturalnego przebiegu choroby.

W sumie nie ma to znaczenia, gdyż samych podwyższonych przeciwciał nie leczy się, nie dają też objawów. W żadnej chorobie autoimmunologicznej nie podejmujemy decyzji na podstawie samych podwyższonych przeciwciał. Zaburzenia układu immunologicznego są częste i nie zawsze przechodzą w chorobę wymagająca leczenia. Więcej na ten temat w rozdziale o tzw. "leczeniu przeciwciał aTPO"

Nie ma też specjalnych problemów z diagnostyką Hashimoto - to nie nowotwór, którego koniecznie trzeba rozpoznać w stadium bezobjawowym i wyciąć. Jeżeli nie ma niedoczynności czy nadczynności- tylko obserwujemy. Obserwacja rozstrzyga też, czy mamy do czynienia z chorobą Hashimoto czy innym rodzajem zapalenia tarczycy.

Przebieg Hashimoto

Choroba najczęściej ma przebieg postępujący - pojawia się i nasila niedoczynność tarczycy. Wtedy należy oczywiście wkroczyć z leczeniem hormonami tarczycy. Czasami niedoczynność poprzedza paromiesięczny okres nadczynności tarczycy, co nazywamy Hashitoxicosis.

W trakcie choroby wielkość tarczycy zazwyczaj się zmniejsza, ale czasami jest odwrotnie. Może pojawić się (okresowe, rzadziej trwałe) powiększenie tarczycy, badanie USG może ujawnić niejednorodny miąższ czy obecność zmian ogniskowych, mogą pojawić się wyczuwalne dotykiem guzki. Niezwykle rzadko następstwem Hashimoto jest chłoniak tarczycy (nowotwór tkanki chłonnej), czemu towarzyszy znaczne powiększenie tarczycy.

Czasami choroba nie postępuje - obserwujemy drobne zmiany w USG, nieco podwyższone przeciwciała, prawidłowe wyniki hormonów - w sumie nie wiadomo czy coś się dzieje czy nie, czy jest to Hashimoto czy jakieś inne zapalenie tarczycy. Co należy wtedy robić? Nic! Tylko kontrolować!!!. Wiele zaburzeń autoimmunologicznych przyjmuje właśnie taką, bezobjawową postać.

Objawy Hashimoto

Samo Hashimoto wbrew krążącym opinią jest bezobjawowe. Objawy mogą wynikać z niedoczynności lub nadczynności tarczycy, rzadziej zdarza się wywołujące objawy powiększenie tarczycy (patrz odpowiednie rozdziały).

Objawy mogą też wynikać ze współistnienia innych chorób autoimmunologicznych- patrz powyżej, lub współistnienia chorób afektywnych (samoistnej depresji lub choroby dwubiegunowej - cyklicznych zmian nastroju).

Nie ma objawów przy samym podwyższeniu poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych. Jeżeli niedoczynność lub nadczynność tarczycy jest prawidłowo wyrównana lekami - nie ma podstaw do wiązania dolegliwości z chorobą Hashimoto. Weź pod uwagę Szanowny Pacjencie, że niedoczynność lub nadczynność dają objawy jeżeli są niewyrównane, jeżeli hormony w normie - nie ma objawów.

Leczenie Hashimoto

Nie ma leczenia przyczynowego. Leczymy po prostu niedoczynność lub nadczynność tarczycy według ogólnych reguł. Nie znalazła jak dotąd poparcia środowisk naukowych propozycje zmiany norm hormonalnych w chorobie Hashimoto, a więc zwiększenia odsetka osób, u których należy rozpoznać niedoczynność tarczycy i wprowadzić leczenie hormonalne. Więcej o tym - w rozdziale o normach badań hormonalnych. Czasami należy ustalić indywidualne zalecenia, dotyczy to szczególnie ciąży, o czym poniżej.

Jak zaznaczyłem o dobrym" czy "złym" leczeniu nie świadczy zmiana poziomu przeciwciał aTPO. Ich miano ma samoistną dynamikę zależną od nasilenia procesów immunologicznych, nad czym zazwyczaj nie mamy kontroli. Często spada w czasie ciąży, wzrasta w okresie połogu, spada przy długoletnim przebiegu choroby, gdy już tarczyca uległa zniszczeniu przez proces zapalny.

W przypadku zmian ogniskowych w tarczycy, które zostały zidentyfikowane jako złośliwe/podejrzane w biopsji - stosuje się oczywiście leczenie operacyjne. Statystyki wykazują nieco częstsze występowanie raka tarczycy w zmianach ogniskowych, jeżeli towarzyszy im choroba Hashimoto. Leczenie operacyjne stosuje się także w przypadku znacznego powiększenia tarczycy, czy chłoniaka tarczycy (stany bardzo rzadkie).

Hashimoto a problemy psychiczne

Jak pisałem czynnikiem wyzwalającym w chorobie Hashimoto (jak w każdej chorobie autoimmunologicznej) mogą być stresy i problemy psychiczne. Stąd częściej stwierdzamy Hashimoto u tych osób. W niewyrównanej niedoczynności lub nadczynności mogą być typowe objawy czyli depresja lub nadmierna pobudliwość. Jeżeli mimo wyrównania hormonalnego objawy się utrzymują - niezbędna jest interwencja psychologiczna. Dużo więcej o objawach związanych z psychiką w rozdziale Problemy psychiczne w chorobach tarczycy.

Wbrew utartym opiniom drobne wahania hormonalne nie mają wpływu na stan psychiczny. Drobne wahania TSH są samoistne (wydzielanie pulsacyjne), drobne wahania FT3-4 wynikają z wielu przyczyn jak choćby stan nawodnienia.i równowagi kwasowo-zasadowej (wtedy zmienia się ich wiązanie z białkami transportowymi). Hormony tarczycy to nie adrenalina, endorfiny czy sterydy - są hormonami o długim czasie biologicznego efektu (np. tzw.okres półtrwania T4 to 190 godz, a licząc dysocjację z białkami przenośnikowymi jeszcze dłużej) Ich wpływ na nastrój jest istotny - ale długotrwały.

Hashimoto a ciąża

Niekiedy to dość skomplikowany problem, jak uważasz Szanowna Pacjentko, że rozwiązaniem jest zażywanie Euthyroxu na Hashimoto to możesz być w błędzie, lepiej przeczytaj rozdział o Hashimoto w ciąży


Leczenie Hashimoto selenem

patrz rozdział Selen w chorobach tarczycy

Twoja ocena: Brak Średnia: 3.5 (84 głosy)