Guzki tarczycy

Co to są guzki (guzy) tarczycy:

Prawidłowa tarczyca składa się z jednorodnego miąższu. Jeżeli wyczuwamy dotykiem w tarczycy nieprawidłowe twory (zmiany) nazywamy to guzkami (guzami). Guzki mogą być pojedyncze, może być ich kilka, może też cała tarczyca mieć budowę wieloguzkową. Najczęściej dowiadujemy się o istnieniu "guzka" nie z badania dotykiem, ale z badania USG, o czym poniżej

Guzki i zmiany ogniskowe w badaniu USG - wstępne informacje

Nieprawidłowe struktury w tarczycy, w tym guzki są oczywiście widoczne w badaniu USG, ale widoczne są również zmiany niewyczuwalne dotykiem. Skalę problemu unaocznia statystyka - nieprawidłowości w badaniu USG stwierdza się u ponad 50% Pań, rzadziej u Panów. W większości przypadków są to zaburzenia o niewielkim znaczeniu chorobowym.

Czy należy określać zmiany wykryte w USG terminem "guzki"? Nie za bardzo, jakkolwiek ciągle się to zdarza. Opis badania USG powinien zawierać pojęcia definiujące wygląd - na przykład "strefa" czy "zmiana ogniskowa" chociaż w przypadku większych zmian wyczuwalnych dotykiem badający może użyć słowa "guzek".

Dlaczego takie postępowanie jest właściwe i dlaczego niesłusznie dostaje mi się od pacjentów zaskoczonych brakiem guzków - dla wytrwałych ilustrowane wyjaśnienia na końcu rozdziału.

Guzki i zmiany ogniskowe w USG - opisy spotykanych zmian

Wracając do konkretów - zależności od wyglądu zmian w USG (czy odbijają ultradźwięki bardziej czy mniej niż otaczające tkanki) określa się je jako

  • normoechogeniczne
  • hypoechogeniczne (hipoechogeniczne)
  • hyperechogeniczne (hiperechogeniczne)
  • niejednorodne - składające się z obszarów o różnej hypoechogeniczności

W badaniu USG można pokusić się o zidentyfikowanie obecności płynu (jako tzw. strefy bezechowej), dlatego spotykamy opisy zmian torbielowatych (płynowych) i lito-torbielowatych (częściowo płynowych)

Więcej o badaniu USG patrz w rozdziale dotyczącym USG tarczycy

Guzki zimne, gorące i obojętne

Po stwierdzeniu guzka tarczycy przeważnie pada pytanie czy jest to:

  • guzek "zimny"
  • guzek "gorący"

Takie określenie guzków funkcjonuje obiegowo. Ten podział guzków tarczycy zależy od innego badania (obecnie rzadziej wykonywanego) - scyntygrafii tarczycy. W zależności od wychwytu jodu w tym badaniu opisuje się guzki jako gorące, ciepłe, zimne i obojętne.

Dla spragnionych szczegółowej wiedzy przygotowałem osobny rozdział podziały guzków tarczycy

Guzki w innych badaniach

W przypadku dużych guzków, sięgających do klatki piersiowej, pomocnym  jest badanie RTG - pozwala ono ocenić rozległość zmian i przemieszczenie/ucisk tchawicy. W niektórych przypadkach, chcąc uzyskać jeszcze dokładniejsze informacje o badanych zmianach, uciekamy się badań przy pomocy tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego (MRI).

Guzek-tarczycy-rezonans

Zdjęcie guzka tarczycy w badaniu MRI.

Badania te, oprócz oczywistych zalet związanych z wysoką rozdzielczością, mogą być materiałem do dalszej cyfrowej obróbki i rekonstrukcji. Umożliwia to lekarzowi uzyskanie lepszego wglądu w interesujący go obszar.

3D-guzek-tarczycy

Rekonstrukcja 3D, przedstawiająca tę samą zmianę, wykonana przy pomocy programu Osirix

Kiedy guzki mogą stanowić problem?

Zazwyczaj guzki poza tym, że są - nic nie przeszkadzają, niczemu nie zagrażają.

  • Duże guzki - mogą dawać objawy uciskowe - patrz rozdział Objawy
  • Guzki mogą produkować hormony tarczycy poza kontrolą organizmu - takie guzki nazywamy autonomicznymi. Jeżeli produkują hormony tarczycy w nadmiarze i wywołują nadczynność tarczycy- nazywamy je toksycznymi (jeżeli nie wychwytują jodu więcej niż otaczająca tkanka - obojętnymi).
  • Guzek tarczycy może być nowotworem złośliwym (rakiem tarczycy)
Guzki a nowotwory

Większość guzków to oczywiście guzki łagodne (niezłośliwe). Wg podręczników odsetek guzków złośliwych dochodzi do 4%, w moim materiale jest tego mniej. Podejrzenie choroby nowotworowej można powziąć na podstawie USG - za podejrzane uchodzą guzki hypoechogeniczne. Cechy dodatkowo obciążające to:

  • nieregularna granica
  • mikrozwapnienia
  • wzmożony przepływ

Więcej o zmianach w USG patrz rozdział Podejrzane guzki w USG

Podejrzenie choroby nowotworowej można też powziąśc na podstawie objawów klinicznych - najbardziej obciążające objawy to

  • szybkie powiększenie rozmiarów,;
  • "twarda" konsystencja,
  • obecność "podejrzanych" węzłów chłonnych;
  • przebyte napromienianie

Potwierdzenie lub wykluczenie procesu złośliwego uzyskuje się przy pomocy biopsji tarczycy O wynikach biopsji tarczycy - które zmiany są złośliwe a które nie w rozdziale o badaniu cytologicznym. Przygotowałem oczywiście zbiorczy  rozdział o nowotworach tarczycy.

Postępowanie z guzkami tarczycy:

Aby ustalić z jakim guzkiem mamy do czynienia wykonujemy:

  1. badania hormonów (zawsze)
  2. badanie USG (zawsze)
  3. biopsję (jeżeli są wskazania kliniczne lub wskazania z USG)
  4. scyntygrafię (jeżeli stwierdzamy nadczynność tarczycy, i chcemy dowiedzieć się, czy guzek jest jej przyczyną)
Leczenie

Leczenie guzków tarczycy (o ile jest potrzebne) zależy oczywiście od ich charakteru, szczegóły w rozdziale leczenie guzków tarczycy.

Dodatkowe informacje

Tyle informacji niezbędnych dla każdego Pacjenta.

Ale jeżeli Szanowny Czytelniku jesteś zwolennikiem partnerskiego układu lekarz-pacjent przygotowałem kilka dodatkowych rozdziałów:


Guzki i nie-guzki w USG - wyjaśnienia i galeria zdjęć

Nierzadko zmiany wykrywane w badaniu USG to zmiany o niewielkich rozmiarach, nieostro wyodrębnione, liczne - poświęcanie każdemu z osobna odrębnego miejsca w opisie, czy w ogóle traktowanie jako odrębną zmianę jest sprawą uznaniową, co uwidaczniają zdjęcia poniżej.

drobna zmiana tarczyca

Niewielka strefa hypoechogeniczna w prawym płacie tarczycy, średnicy niecałe 3 mm. Takie zmiany są bardzo częste i zazwyczaj nie mają znaczenia chorobowego.


strefy hypoechogeniczne zapalenie tarczycy

Zmiany hypoechogeniczne w powiększonym lewym płacie tarczycy. Konia z rzędem temu, kto na podstawie obrazu USG potrafi powiedzieć czy to są guzki, ile ich jest i które należy wyodrębnić i opisywać z osobna osobno, a które potraktować zbiorczo jako niejednorodny miąższ.

Dlatego w opisie badań USG powinno się używać pojęć definiujących wygląd - na przykład "zmiana" "strefa" czy "ognisko", chociaż w przypadku większych zmian wyczuwalnych dotykiem badający może użyć słowa "guzek"

guzek tarczycy

Guzek tarczycy lito-torbielowaty uwidoczniony w USG w przekroju podłużnym (z góry na dół) prawego płata tarczycy.

Używanie w opisie badania USG rutynowo słowa "guzek" w stosunku do wszystkich wykrywanych zmian stanowi dla pacjentów niepotrzebne źródło niepokoju (pierwsze z prezentowanych zdjęć) a interpretującego lekarza może wprowadzać w błąd (drugie zdjęcie).

Siła przywiązania do pojęcia "guzek" jest jednak tak duża, że nadal funkcjonuje jako wygodny skrót myślowy. Nie zawsze profesjonalizm popłaca - brak "guzków" w opisie USG niekiedy wywołuje frustracje i niechętne komentarze zaskoczonych pacjentów.

zmiana hypoechogeniczna tarczyca

strefa hypoechogeniczna

Na dwóch powyższych zdjęciach zaprezentowano strefę hypoechogeniczną o nieostrych granicach w tarczycy autora. Cytując Renatę Kim - zanim umrę, chciałbym się dowiedzieć, czy mam "guzek" czy nie.

Ponieważ zaprezentowałem wiele zdjęć nieprawidłowości w obrazie USG - dla porównania obraz prawidłowy można znaleźć chociażby tutaj.

Dalej->

Twoja ocena: Brak Średnia: 3.9 (70 głosów)