Guzki tarczycy
Co to są guzki (guzy) tarczycy:
Prawidłowa tarczyca składa się z jednorodnego miąższu. Jeżeli wyczuwamy w tarczycy jakieś twory (zmiany) lub widzimy je w USG nazywamy to guzkami (guzami). Jest to częsta przypadłość - stwierdzamy je u ponad 50% Pań, znacznie rzadziej u Panów. Guzki mogą być pojedyncze, może być ich kilka, może też cała tarczyca mieć budowę wieloguzkową. Najczęściej dowiadujemy się o istnieniu guzka z badania USG, czasami stwierdzamy ich obecność podczas dotykania szyi.
W zależności od wyglądu guzka w USG
(czy odbija ultradźwięki bardziej czy mniej niż otaczające tkanki) guzki opisane są jako:
- normoechogeniczne
- hypoechogeniczne (hipoechogeniczne)
- hyperechogeniczne (hiperechogeniczne)
Lege artis pojęcia guzek powinno się używać tylko w stosunku do zmian wykrytych wcześniej palpacyjnie, stąd też wielu ultrasonografistów (zupełnie słusznie) terminu "guzek" unika, zastępując je wizualnym pojęciem "zmiana" "strefa" czy "ognisko". Czasami wywołuje to niepotrzebną frustrację i niechętne komentarze zaskoczonych pacjentów, przyzwyczajonych do "guzków" w USG.
Aktualne zalecenia fachowych gremiów opiniotwórczych zalecają rezygnację z guzkowej terminologii w opisach USG. Siła przywiązania do pojęcia "guzek" jest jednak ta duża, że nadal funkcjonuje w opisie USG jako wygodny skrót myślowy. Wyrugowanie tego dość nieszczęśliwego terminu z opisów USG i odzwyczajenie odeń pacjentów zapewne nieco potrwa.
Więcej o guzkach w USG patrz w rozdziale dotyczącym USG tarczycy
Po stwierdzeniu guzka tarczycy przeważnie pada pytanie czy jest to:
- guzek "zimny"
- guzek "gorący",
Takie określenie guzków funkcjonuje obiegowo. Ten podział guzków tarczycy zależy od innego badania (obecnie rzadziej wykonywanego) - scyntygrafii tarczycy. W zależności od wychwytu jodu w tym badaniu opisuje się guzki jako gorące, ciepłe, zimne i obojętne.
Dla spragnionych szczegółowej wiedzy przygotowałem osobny rozdział podziały guzków tarczycy
Kiedy guzki mogą stanowić problem?
Zazwyczaj guzki poza tym, że są - nic nie przeszkadzają, niczemu nie zagrażają.
- Duże guzki - mogą dawać objawy uciskowe - patrz rozdział Objawy
- Guzki mogą produkować hormony tarczycy poza kontrolą organizmu - takie guzki nazywamy autonomicznymi. Jeżeli produkują hormony tarczycy w nadmiarze i wywołują nadczynność tarczycy- nazywamy je toksycznymi (jeżeli nie wychwytują jodu więcej niż otaczająca tkanka - obojętnymi).
- Guzek tarczycy może być nowotworem złośliwym (rakiem tarczycy)
Guzki a nowotwory
Większość guzków to oczywiście guzki łagodne (niezłośliwe). Wg podręczników odsetek guzków złośliwych dochodzi do 4%, w moim materiale jest tego mniej. Podejrzenie choroby nowotworowej można powziąć na podstawie USG - za podejrzane uchodzą guzki hypoechogeniczne. Cechy dodatkowo obciążające to:
- nieregularna granica
- mikrozwapnienia
- wzmożony przepływ
Więcej o zmianach w USG patrz rozdział Podejrzane guzki w USG
Podejrzenie choroby nowotworowej można też powziąśc na podstawie objawów klinicznych - najbardziej obciążające objawy to
- szybkie powiększenie rozmiarów,;
- "twarda" konsystencja,
- obecność "podejrzanych" węzłów chłonnych;
- przebyte napromienianie
Potwierdzenie lub wykluczenie procesu złośliwego uzyskuje się przy pomocy biopsji tarczycy O wynikach biopsji tarczycy - które zmiany są złośliwe a które nie w rozdziale o badaniu cytologicznym. Przygotowałem oczywiście zbiorczy rozdział o nowotworach tarczycy.
Postępowanie z guzkami tarczycy:
Aby ustalić z jakim guzkiem mamy do czynienia wykonujemy:
- badania hormonów (zawsze)
- badanie USG (zawsze)
- biopsję (jeżeli są wskazania kliniczne lub wskazania z USG)
- scyntygrafię (jeżeli stwierdzamy nadczynność tarczycy, i chcemy dowiedzieć się, czy guzek jest jej przyczyną)
Leczenie:
Leczenie guzków tarczycy (o ile jest potrzebne) zależy oczywiście od ich charakteru, szczegóły w rozdziale leczenie guzków tarczycy.
Tyle informacji niezbędnych dla każdego Pacjenta.
Ale jeżeli Szanowny Czytelniku jesteś zwolennikiem partnerskiego układu lekarz-pacjent przygotowałem kilka dodatkowych rozdziałów:
