Struktura anatomiczna: Tarczyca
Elastografia - co to jest?

To metoda polegająca na pomiarze właściwości mechanicznych tkanki - cechy fizycznej określanej w języku polskim jako sprężystość (a w angielskim elasticity, stąd elastografia) - czyli zdolności do odkształcenia pod wpływem siły i powrotu do poprzedniego kształtu. Zmiany złośliwe zazwyczaj charakteryzują się zwiększoną sztywnością (czyli zmniejszoną elastycznością w polskim potocznym rozumieniu tego słowa, a zwiększoną wartością miernika sprężystości/elasticity o nazwie moduł Younga). Odwrotnie się dzieje ze zmianami zapalnymi, które zazwyczaj posiadają mniejszą sprężystość.

Współczesne aparaty mierzą sprężystość nie bezpośrednio (przez nacisk) lecz analizują rozchodzenie się ultradźwieków w badanej strukturze (tzw. elastografia dynamiczna) albo szybkość ruchów tkanek pod wpływem nacisku (elastografia pseudostatyczna). Wykonujący badanie wytwarza niewielki zmienny nacisk głowicą, pozostałe pomiary wykonuje aparat.

Niektóre urządzenia nie wymagają ruchów głowicą - same wywołują wibracje i to w niezwykle pomysłowy sposób: przyrząd generuje naddźwiękową falę poprzeczną w badanej strukturze, ta przemieszczając się, wytwarza stożek Macha wprawiający w wibracje tkanki. Metodę ta nosi nazwę elastografii dynamicznej poprzecznej fali (SWE). Dla osób zainteresowanych przydatna będzie lektura podlinkowanej broszury

Jakie jest znaczenie elastografii i jej rola w diagnostyce tyreologicznej?

Po okresie początkowego entuzjazmu, obecnie obserwujmy mniejsze zainteresowanie elastografią, przede wszystkim z powodu trudności w uzyskaniu wiarygodnego obrazu, czego przyczyną jest niedostateczne dopracowanie sprzętu. Kolorowe esy-floresy ukazujące się na ekranie niektórych aparatów nie pozwalają na wyciągnięcie jakichkolwiek wniosków, opcja elastografii w rzeczywistości jest niepotrzebną atrapą służącą do podniesienia ceny aparatu. Nic też dziwnego, że wielu Kolegów nie mających szczęścia trafić na sprzęt z dopracowaną opcją elastografii z takich pseudometod nie korzysta.

Na drugim biegunie znajdują się aparaty dedykowane do badań elastograficznych, wśród których prym wiedzie Aixplorer® innowacyjnej francuskiej firmy Supersonic Imagine. Nie mogłem powstrzymać się przed zakupem tego aparatu, za poparcie i zrozumienie dziękuję Wspólnikowi i Rodzinie.

Ośrodki posiadające doświadczenie w stosowaniu elastografii i odpowiedni sprzęt, osiągają czułość i swoistość tego badania w wykrywaniu nowotworów tarczycy rzędu 70-90%, parametr statystyczny zwany dokładnością (accuracy) szacowany jest na 90%. Nie jest to mało, ale wynik ten nie jest wystarczający, elastografia samodzielnie nie zastąpi biopsji tarczycy i traktowanie jej jako substytutu badania histopatologicznego, jak to się początkowo działo, jest niewłaściwe.

Elastografia jest tylko jednym z czynników warunkujących podjęcie decyzji o biopsji i leczeniu operacyjnym, co opisano w rozdziale podejrzane guzki tarczycy. Połączenie tradycyjnej ultrasonografii z elastografią pozwala podnieść czułość wykrywania nowotworów a grupę zmian klasyfikowanych jako niepodejrzane zawęzić, przez co osiąga się w niej wartość predykcyjną ujemną (prawdopodobieństwo braku choroby) aż 99,8%.

Przykładowe zdjęcie

Na zdjęciach poniżej przykład, w którym dokładność elastografii okazała się wystarczająca. Uwidoczniono hypoechogeniczną zmiana o nieregularnych granicach i kształcie, "podejrzaną" w klasycznej ultrasonografii. Elastografia wykazała jednak małą sprężystość, typową dla zmian zapalnych. Zdecydowałem się wykonać biopsję, badanie cytologiczne wykazało obraz choroby Hashimoto.

Elastografia dynamiczna SWE