Elastografia

Elastografia - co to jest?

To metoda polegająca na pomiarze właściwości mechanicznych tkanki - cechy fizycznej określanej w języku polskim jako sprężystość (a w angielskim elasticity, stąd elastografia) - czyli zdolności do odkształcenia pod wpływem siły i powrotu do poprzedniego kształtu. Zmiany złośliwe zazwyczaj charakteryzują się zwiększoną sztywnością (czyli zmniejszoną elastycznością w polskim potocznym rozumieniu tego słowa, a zwiększoną wartością miernika sprężystości/elasticity o nazwie moduł Younga).

Współczesne aparaty mierzą sprężystość nie bezpośrednio (przez nacisk) lecz analizują rozchodzenie się ultradźwieków w badanej strukturze (tzw. elastografia dynamiczna) albo szybkość ruchów tkanek pod wpływem nacisku (elastografia pseudostatyczna). Wykonujący badanie wytwarza niewielki zmienny nacisk głowicą, pozostałe pomiary wykonuje aparat.

Niektóre urządzenia nie wymagają ruchów głowicą - same wywołują wibracje i to w niezwykle pomysłowy sposób: przyrząd generuje falę poprzeczną w badanej strukturze, ta przemieszczając się, wytwarza stożek Macha wprawiający w wibracje tkanki.

Jakie jest znaczenie elastografii i jej rola w diagnostyce tyreologicznej?

Po okresie początkowego entuzjazmu, obecnie obserwujmy mniejsze zainteresowanie elastografią, przede wszystkim z powodu trudności w uzyskaniu wiarygodnego obrazu, czego przyczyną jest niedostateczne dopracowanie sprzętu.

Rzadko decyduję się na publiczną krytykę, ale postępowanie wielu producentów sprzętu medycznego takiej krytyki wymaga. Kolorowe esy-floresy ukazujące się na ekranie niektórych aparatów nie pozwalają na wyciągnięcie jakichkolwiek wniosków, opcja elastografii jawi się jako niepotzrebna atrapa służąca do podniesienia ceny aparatu, nic też dziwnego, że wielu Kolegów nie mających szczęścia trafić na sprzęt z dopracowaną opcją elastografii z takich pseudometod nie korzysta.

Ośrodki posiadające doświadczenie w stosowaniu elastografii i odpowiedni sprzęt, osiągają czułość i swoistość tego badania w wykrywaniu nowotworów tarczycy rzędu 70-90%, parametr statystyczny zwany dokładnością (accuracy) szacowany jest na 90%. Nie jest to mało, ale wynik ten nie jest wystarczający, elastografia nie potrafi zastąpić biopsji tarczycy i traktowanie jej jako substytutu badania histopatologicznego, jak to się początkowo działo, jest niewłaściwe.

Elastografia jest tylko jednym z czynników warunkujących podjęcie decyzji o biopsji i leczeniu operacyjnym, co opisano w rozdziale podejrzane guzki tarczycy. Połączenie tradycyjnej ultrasonografii z elastografią pozwala podnieść czułość wykrywania nowotworów a grupę zmian klasyfikowanych jako niepodejrzane zawęzić, przez co osiąga się w niej wartość predykcyjną ujemną (prawdopodobieństwo braku choroby) aż 99,8%.