Elastografia

Elastografia - co to jest?

To metoda polegająca na pomiarze właściwości mechanicznych tkanki - cechy fizycznej określanej w języku polskim jako sprężystość (a w angielskim elasticity, stąd elastografia) - czyli zdolności do odkształcenia pod wpływem siły i powrotu do poprzedniego kształtu. Zmiany złośliwe zazwyczaj charakteryzują się zwiększoną sztywnością (czyli zmniejszoną elastycznością w polskim potocznym rozumieniu tego słowa a zwiększoną wartością miernika sprężystości/elasticity o nazwie moduł Younga).

Współczesne aparaty mierzą sprężystość nie bezpośrednio (przez nacisk)  lecz analizę rozchodzenia się ultradźwieków w badanej strukturze (tzw. elastografia dynamiczna) albo analizę szybkości ruchów tkanek pod wpływem nacisku (elastografia pseudostatyczna). Wytwarzamy niewielki zmienny nacisk głowicą, resztę robi za nas aparat.

Niektóre aparaty nie wymagają ruchów głowicą - same wywołują wibracje i to w niezwykle pomysłowy sposób: przyrząd generuje falę poprzeczną w badanej strukturze, ta przemieszczając się wytwarza stożek Macha wprawiajacy w wibracje tkanki.

Jakie jest znaczenie elastografii i jej rola w diagnostyce tyreologicznej?

(ten fragment tekstu dla wytrwałych lub wątpiących)

W rozpoznawaniu zmian złośliwych tarczycy, w porównaniu z innymi metodami elastografia jest metodą o zadziwiająco dużej swoistości, czyli również wartości predykcyjnej dodatniej (prawdopodobieństwu istnienia choroby przy dodatnim wyniku testu). Oznacza to, że zmiany oszacowane jako "sztywne" w elastografii - zazwyczaj są złośliwe w rzeczywistości, co potwierdza biopsja i badane pooperacyje.

Czułość elastografii czyli również jej wartość predykcyjna ujemna (prawdopodobieństwo braku choroby przy ujemnym wyniku testu) jest szacowana różnie - od 50%, w niektórych obserwacjach dochodzi powyżej 90%. Pozornie wydaje się, że to dużo. Jednak oznacza to, że odsetek wyników fałszywie ujemnych (nierozpoznania istniejącej choroby) jest bliski odsetkowi nowotworów tarczycy wśród całej (nieselekcjonowanej) grupy pacjentów z guzkami tarczycy.

Jak należy interpretować wynik elastografii?

Niepokojący wynik elastografii:

Jest silną przesłanką za istnieniem procesu złośliwego (raka tarczycy). Zmianę taką na pewno należy poddać badaniu biopsyjnemu, w przypadku "ujemnego" (niepodejrzanego) czy też niediagnostycznego wyniku biopsji warto ją powtórzyć, lub zdecydować się na leczenie operacyjne. Elastografia jest też ważną przesłanką w wyborze miejsca nakłucia w zmianach wieloogniskowych.

Niepodejrzany wynik elastografii:

Nie można się zgodzić ze zdaniem, iż na obecnym etapie rozwoju medycyny niepodejrzany wynik elastografii jednoznacznie wyklucza proces złośliwy, czyli elastografia jest badaniem zastępującym biopsję tarczycy, zmniejszającym częstość "niepotrzebnych" biopsji. Częstość występowania guzków tarczycy jest duża - zatem ostateczna ilość diagnoz fałszywie ujemnych (nierozpoznania istniejącej choroby) też będzie niemała, przy ograniczeniu się tylko do elastografii. Jeżeli są inne wskazania do biopsji - należy ją bezwzględnie przeprowadzić.