Struktura anatomiczna: Tarczyca

Na czym polegają choroby tarczycy:

  • Na nadmiernej lub niedostatecznej produkcji hormonów – mówimy wtedy o nadczynności lub niedoczynności tarczycy.
  • Na powiększeniu tarczycy, co wykrywmy w badaniu ultrasonograficznym (USG), dokonując pomiaru objętości tarczycy.
  • Na obecności guzków (guzów) tarczycy, kiedy tarczyca nie jest zbudowana z prawidłowej tkanki, lecz są w niej obszary tkanki nieprawidłowej, wyczuwalne dotykiem. Nieprawidłowe struktury widoczne w USG nazywamy zmianami (strefami) ogniskowymi. Nieprawidłowa tkanka może mieć charakter łagodny (najczęściej) rzadziej złośliwy.
  • Na zapaleniach tarczycy.

Wszystkie te zmiany mogą ze sobą współistnieć lub nie - zatem mamy do czynienia z 4 stanami chorobowymi, każdy z opcją tak/nie czyli 2^4 = 16 typowych kombinacji. (Składam podziękowanie Pani Profesor Lis, dzięki której jeszcze pamiętam co nieco z matematyki i GK za korektę).

Dodatkowych wyjaśnień wymaga często spotykane określenie "wole". Dzięki uwagom Czytelnika wiem, że właśnie tak brzmi mianownik liczby pojedynczej a dopełniacz to "wola". Jakie zaburzenia obejmuje ten termin?

  • Tarczycę z obecnością guzków (guzów) określamy jako wole guzkowe (guzowe, guzowate). Watro zwrócić uwagę, że wole guzowate może ale nie musi wiązać się z powiększeniem tarczycy (zwiększeniem jej objętości).
  • Powiększona tarczyca, bez zmian ogniskowych (guzków), to wole miąższowe.
  • W przypadku tarczycy powiększonej, ale zbudowanej z prawidłowej tkanki stosuje się określenie wole proste.
  • Wole zamostkowe (wewnątrzpiersiowe) to tarczyca, która sięga do klatki piersiowej, poniżej mostka.

Nieprawidłowości tarczycy są dość częstym zaburzeniem. Przykładowo, guzki czy zmiany ogniskowe stwierdza się w USG u 50–60 % kobiet w Polsce, zapalenia tarczycy u około 10% osób po 70. roku życia. Odrębną kwestię stanowi znaczenie tych nieprawidłowości – czy wszystkie określać mianem choroby i mówić pacjentowi, że jest chory? Oczywiście nie! Większość tych nieprawidłowości nie ma znaczenia klinicznego, wykrywane są przypadkowo, nie wywołują żadnych objawów, niesłusznie są wiązane z dolegliwościami typu:

Czy to znaczy, że wszelkie nieprawidłowości tarczycy lub też powyższe objawy należy lekceważyć? Nie. Na szczęście obecnie łatwy jest dostęp do badań, dzięki którym możemy ocenić, co jest groźne, a co nie, i czy dolegliwości mogą mieć związek z chorobą tarczycy, czy nie. Jeszcze raz podkreślam konieczność oparcia się na wynikach badań obiektywnych, bo jak się mówi: "na oko to chłop w szpitalu umarł"

Dalej->