Podejście medycyny do procesów starzenia się:

Przez wiele lat rozwoju  XX-wiecznej medycyny, a w szczególności lewackiego odłamu jej teoretyków - zmiany w organizmie ludzkim, związane z wiekiem, były po prostu negowane. Różnice w stanie zdrowia 20 i 80-latka tłumaczono jako skutek przebytych chorób, co rusz w czasopismach popularnych pojawiał się wywiad z takim czy owakim Znanym Naukowcem, twierdzącym, iż gdybyśmy nie chorowali - ludzkie życie powinno trwać 200 - 250 lat. 

W początkach mojej pracy  - w  Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Przyczyn Zgonów istniało pojęcie śmierci wskutek starości, bez informacji o chorobie. W kolejnych rewizjach tejże klasyfikacji - to pojęcie zostało wyeliminowane - obecnie każdy musi na "coś" umrzeć,  obowiązek wykrycie tego czegoś spoczywa na lekarzu, stwierdzającym zgon. Jest to może zgodne z założeniami  statystyki, ale niezgodne z tzw. życiem, w którym jak najbardziej trafiają się osoby wiekowe, na nic konkretnego nie chorujące. W tym przypadku poszukiwanie przyczyn zgonu u osoby zmarłej w starszym wieku, wcześniej nie chorującej, jest sztuką dla sztuki o wątpliwej sensowności.

Negowanie zmian związanych z wiekiem znalazło entuzjastyczne poparcie środków masowego przekazu i tzw. show-biznesu. Szczególnym przykładem jest historia wielu gwiazd filmowych, z których posłużę się przykładem Raquel Welch (aktualna fotografia obok). Ta Gwiazda urodzona w 1940 roku jest żywym dowodem na brak jakichkolwiek zmian związanych z wiekiem. Jak owa Artystka twierdzi - zawdzięcza to tylko metodom naturalnym, a przede wszystkimi częstemu używaniu marchewki. 

Zostawiając na boku twierdzenia Boskiej Raquel o marchewce i naturalnych metodach jako trudne do weryfikacji - obecnie zaczyna zwyciężać głos sceptyków, praktyków oraz naukowców wolnych od lewackich uprzedzeń czy komercyjnych nacisków. Zmiany związane z wiekiem jak najbardziej istnieją i muszą się pojawiać. Oto niektóre z licznych argumentów na poparcie w.w tezy:

  • Przede wszystkim wykryto zjawisko apoptozy - czyli zaprogramowanej śmierci komórki - większość komórek w naszym organizmie musi kiedyś umrzeć, a nie wszystkie narządy mają zdolność do regeneracji i odtwarzania specjalistycznych komórek z puli tzw. komórek macierzystych (niewyspecjalizowanych).
  • Po drugie istnieją takie procesy jak na przykład miażdżyca (zmiany związane z zaburzeniami naczyń i odkładaniem się tam złogów cholesterolowych), które muszą się pojawiać, muszą powodować negatywne konsekwencje zdrowotne, gdyż nie istnieją całkowicie skuteczne naturalne mechanizmy ochronne.
  • Po trzecie - wiele układów zmienia swoje funkcjonowanie w zależności od wieku - i tu dochodzimy do układu dokrewnego (hormonalnego) 

 Procesy starzenia się w układzie hormonalnym:

W funkcjonowaniu układu dokrewnego obserwujemy początkowo zmiany związane z okresem wzrostu, rozwoju  i dojrzewania. Po zakończeniu tego etapu i około 20-letnim stabilnym okresie funkcjonowania układu hormonalnego pojawia się zjawisko zmniejszenia aktywności niektórych gruczołów. Te zmiany to:

  • somatopauza - zmniejszenie wydzielania hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową
  • adrenopauza - zmniejszenie wydzielania androgenów nadnerczowych
  • meno/andropauza - zmniejszenie aktywności gruczołów płciowych.
  • zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej związane ze zmniejszoną zdolnością do syntezy witaminy D pod wpływem ultrafioletu.

Nie trzeba dodawać, iż konsekwencje tych procesów często są negatywne i odczuwane jako uciążliwe dolegliwości. Jak zatem powinniśmy się odnieść  do zmian zdrowotnych związanych z wiekiem? Pogodzić się z losem i nic nie robić w tej sprawie? A może starać się je całkowicie zanegować jak  Raquel przy pomocy "naturalnych"  metod pseudozdrowotnych  i kosmetycznych?

Podstawowe zasady opóźniania wpływu starzenia się na organizm:

Na szczęście współczesna medycyna rozjaśniła już sporo wątpliwości i dała prawdziwy oręż (a nie tylko marchewkę) w walce z niektórymi procesami, związanymi z mechanizmami starzenia. 

Przede wszystkim musimy ustalić co jest działaniem prozdrowotnym - otóż nie jest nim negowanie wpływu wieku i ukrywanie zmian przy pomocy działań kosmetologicznych.

Działaniem prozdrowotnym jest opóźnianie mechanizmów starzenia się w takim zakresie, jakim możemy to zrobić bez nadmiernego ryzyka pogorszenia stanu zdrowia.

Tutaj warto wspomnieć przede wszystkim o opóźnianiu procesów miażdżycowych- stosowaniu diety śródziemnomorskiej i w uzasadnionych przypadkach leków obniżających poziom cholesterolu.

Endokrynologiczne aspekty "dobrego" starzenia się:

Z dziedziny endokrynologii bogato udokumentowane są pozytywne (w większości) i negatywne (czasami) konsekwencje leczenia hormonozastępczego kobiet w okresie menopauzy. 

Jako endokrynolog-internista nie będę zajmował się dalej tą sprawą ustępując pola kolegom ginekologom. Postaram się coś napisać o innych, zaniedbanych nieco endokrynologicznych konsekwencjach procesu starzenia jak  somatopauza, adrenopauza i andropauza, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, znaczeniu tych procesów, celowości i możliwości odwrócenia ich negatywnych skutków.