Zależności pomiędzy TSH FT4 FT3
Prawidłowe zależności pomiędzy TSH FT4 FT3
Poniższy tekst dotyczy mechanizmów rządzących hormonami zdrowej tarczycy, a właściwie całej "osi tarczycowej", wliczając podwzgórze, przysadkę i mechanizmy obwodowe. Jest on dodatkiem do bardziej "strawnego" tekstu o badaniach hormonalnych, ich interpretacji, typowych zaburzeniach w najczęstszych chorobach.
W zasadzie rzecz jest dla miłośników cybernetyki, ale może uda się napisać coś zrozumiale i zwięźle..
Najpierw coś o zależnościach między T4 a T3 i o ich rozkładzie
-
Tarczyca wytwarza hormony T4 i T3 w proporcji 3:1
-
W tkankach docelowych dokonuje się przekształcenie T4 w T3 oraz ich inaktywacja przez enzymy dejodynazy (wykryto ich dotąd 5 typów)
-
aktywność dejodynaz jest różna w różnych tkankach, osobniczo zmienna i zależna o czynników zewnętrznych - np stężenia substratu - T4
-
Wiele chorób - np. zapalnych, niewydolność krążenia, choroby psychiatryczne itd itp doprowadza do zmian w przekształcaniu T4 do T3 i rozkładzie hormonów tarczycy. Jest to oczywiście efekt adaptacji organizmu i "walki z chorobą". Spotyka się więc zmiany w poziomie FT3/4 bez chorób tarczycy.
Zatem wnioski:
-
Stosunek FT4 do FT3 jest osobniczo zmienny, zależny od okoliczności i chorób współistniejących.
-
Stężenie aktywnego metabolicznie hornonu - czyli FT3 w krwi nie musi oznaczać efektu działania hormonów tarczycy - jego stężenie i aktywność w tkankach docelowych jest różna, gdyż jest wytwarzany z T4 i rozkładany przez lokalny system dejodynaz
-
Spotyka się zmiany w poziomie FT3/4 bez chorób tarczycy
Teraz coś o zależnościach TSH - T3/4
-
TSH stymuluje tarczycę do produkcji T4/3
-
Wytwarzanie TSH przez przysadkę mózgową jest hamowane przez lokalne stężenie FT3
-
Tworzy to pętlę ujemnego sprzężenia zwrotnego
-
Zmiana TSH w porównaniu do zmiany FT3 ma charakter wykładniczy (małe zmiany FT3 - duże zmiany TSH)
-
Punkt neutralny (set point) jest osobniczo zmienny
Zatem wniosek:
-
Poziom TSH jest zależny od poziomu FT3-4, ale stosunek TSH do FT3-4 jest osobniczo zmienny
A teraz wnioski ogólne (oczywiście już sam do nich doszedłeś Drogi Pilny Czytelniku)
- Efekt działania hormonów tarczycy najlepiej obrazuje poziom TSH - jako czynnika regulacyjnego, niezależnego od osobniczo zmiennego punktu neutralnego (set point)
- Poziom FT3 w krwi nie oddaje w całości jego efektu, gdyż jest tworzony i rozkładany lokalnie w tkankach
- Proporcje FT3, FT4 i TSH są osobniczo zmienne !!!
- Próby zmiany proporcji poszczególnych hormonów tarczycy (np dodawanie T3 bo jest w pobliżu dolnej granicy normy) zazwyczaj są błędem.
- Jeżeli zmiany proporcji poszczególnych hormonów spowodowane są inną przyczyną niż choroby tarczycy - ingerując w ich poziom szkodzimy a nie pomagamy.
