Nadczynność tarczycy


Nadczynność tarczycy

Jest to stan nadmiernej produkcji hormonów tarczycy.

Przyczyną jej mogą być:

  • guzki toksyczne (produkujące hormony),
  • zapalenia tarczycy (najczęściej typu Graves-Basedowa)
  • rzadko hormon produkowany przez łożysko czasie ciąży -
  • niezwykle rzadko choroby przysadki i inne choroby

Obecnie coraz częściej obserwuje się nadczynność tarczycy u osób z guzkami obojętnymi, które pod wpływem leków zawierających jod przechodzą w guzki toksyczne.

Objawy omówiono w rozdziale dotyczącym objawów w chorobach tarczycy, sprawę objawów dotyczących psychiki rozszerzono tutaj.

Wykrywanie - badaniami hormonalnymi – podejrzenie przy pomocy TSH -potwierdzenie przy pomocy FT3.

Dlaczego tak? Otóż TSH jest badaniem najczulszym, jednak na jego poziom mają wpływ inne czynniki niż choroby tarczycy, dlatego nie przesądza o istnieniu choroby. (Tutaj o nieprawidłowych wynikach badań bez choroby tarczycy) Potem pod względem czułości plasuje się FT3 a następnie FT4, dlatego ja używam tego pierwszego. Dawniej preferowano użycie FT4 ze względu na niższą cenę, dzisiaj cena jednego i drugiego i tak jest mała. W tym miejscu czas na wyrazy uznania dla mojego kolegi dr Jakuba Swadźby, budowniczego firmy Diagnostyka, przed którego epoką wszystko wyglądało inaczej – ceny były duże, badania niedostępne a pomysł oznaczenia TRAb wywoływał wzruszenie ramion (zresztą w pewnym większym od Krakowa mieście dalej wywołuje).

Ze względu na czułość badania TSH istnieje pojęcie tzw subklinicznej (podklinicznej) nadczynności tarczycy - obniżenie TSH bez zaburzeń innych hormonów. Dawniej potwierdzano ją tzw testem z TRH, obecnie substancja ta dramatycznie podrożała, rozpoznanie subklinicznej nadczynności polega na potwierdzeniu choroby tarczycy w USG i wykluczeniu innych przyczyn obniżenia TSH

Po wykryciu nadczynności tarczycy czas na ustalenie jej przyczyny – wykonujemy badanie USG i stwierdzamy:

Jeżeli wykrywamy guzki – musimy wiedzieć, czy są to guzki produkujące nadmierną ilość hormonów (toksyczne) czy też są to guzki obojętne (nie produkujące nadmiernej ilości hormonów) istniejące bez związku z nadczynnością tarczycy.Do tego służy nam scyntygrafia – badanie wychwytu jodu przez tarczycę.  Guzki wychwytujące jod bardziej niż otaczająca tkanka nazywamy „gorącymi”.Jeżeli w USG mamy do czynienia z obrazem stanu zapalnego możemy to potwierdzić badaniem przeciwciał aTPO lub TRAb.

Leczenie nadczynności tarczycy polega na:

  • Hamowaniu produkcji hormonów tarczycy przez leki z grupy tzw tyreostatyków (metizol, thyrozol,  propycil, thyrosan) ·
  • Hamowaniu skutków działania hormonów tarczycy przez leki z grupy beta-adrenolityków  (najczęściej propranolol)
  • Eliminacji nieprawidłowej tkanki tarczycowej

W zapaleniach tarczycy istnieje możliwość wyleczenia poprzez stosowanie tylko leczenia farmakologicznego – w chorobie Graves-Basedowa typowo stosujemy je półtora roku w dawkach początkowo dużych, potem coraz mniejszych. Jeżeli choroba nawraca lub leki wywołują skutki uboczne (oj niestety nie tak rzadko) i tak musimy wyeliminować nieprawidłowa tkankę tarczycową. Guzki toksyczne po wstępnym etapie leczenia lekami wymagają eliminacji. Długotrwałe leczenie tyreostatykami nic nie da – jest proszeniem się o powikłania, na dodatek może wywołać powiększanie się tarczycy – leki te hamują produkcje hormonów, ale wielkość tarczycy mogą zwiększać. Subkliniczną nadczynność leczy się tylko w określonych przypadkach - np ciąża czy zaburzenia rytmu serca.

Metody eliminacji nieprawidłowej tkanki tarczycowej to:

  • Leczenie jodem promieniotwórczym (J131 - tzw. radiojod) – po doustnym podaniu środek ten  jest wychwytywany przez tarczycę i niszczy ją
  • Niszczenie guzków tarczycy przy pomocy wstrzyknięć etanolu – opisane w osobnym artykule ·
  • Zabieg chirurgiczny usunięcia tarczycy (strumectomia)
Tags:
  • Share this